Architektura Bielska-Białej

Nieistniejąca dzisiaj synagoga w Bielsku powstała w latch 1879-1881 w miejscu dzisiejszego budynku Biura Wystaw Artystycznych (BWA)według projektu młodego architekta Karola Korna. Została zburzona po wkroczeniu wojsk niemieckich do miasta we wrześniu 1939 roku.

Obiekt choć zaliczany do wczesnego nurtu historyzmu charakteryzuje pewna swoboda w traktowaniu form stylowych. Budynek synagogi, oparty na rzucie prostokata, zgodnie z tradycja ścianą Tory zwracał się na wschód, w stronę Jerozlimy. Fasada wschodnia przylegała więc do obecnej ulicy 3 Maja. Jej zwieńczenie stanowiła attyka z niewielkimi kopułami-sterczynami. Zaś zachodnia ściana synagogi przylegała do wąskiej ulicy Mickiewicza. Lecz tę z kolei fasadę wieńczył włosko-romanizujący szczyt arkadowy z tablicami mojżeszowymi. Po bokach wyrasały dwie ośmioboczne wieże z cebulastymi kopułami, nawiązującymi do wschodnich orientalnych kształtów. Na osi fasady znajdował się główny portal wejściowy, a nad nim neoromańskie okno rozetowe wypełnione stylizowaną gwiazdą Dawida, jako nawiązanie do średniowiecznych rozet kościołów gotyckich. Elewacje synagogi utrzymane były w kontrastującej kolorystyce - czerwień cegły zestawiona z  jasnym tynkiem - wzbogacone o motywy mauretańsko-orientalne.

Wnętrze synagogi było trójnawowe. Nawy utworzone były przez rzędy żeliwnych ozdobnych kolumn.Nawy boczne obiegała empora dla kobiet, a od wschodu dołączał chór z organami. We wschodniej części synagogi znajdował się Aron Hakodesz, czyli ozdobna szafa na przechowywanie rodałów.

Niezwykła architektura bielskiej synagogi znalazła swoje nawiązania w gmachu Domu Pogrzebowego na cmentarzu żydowskim w Bielsku przy ulicy Cieszyńkiej oraz w kolejnej synagodze wybudowanej w Białej przy trakcie cesarskim (obecna ulica Krakowska).

Ponadto bielska synagoga wskazuje bliskie analogie do synagogi w Budapeszcie projektu Ludwika von Förstera (Lajos Förster) przy współpracy innego architekta - Frigyes'a Feszl'a. Identyczny jest układ dwuwieżowy oraz fasada z rozetą. Podobne są kotrastujące linearne podziały ścian.