W najbliższy czwartek w Galerii Bielskiej BWA rozpocznie się ekspozycja przypominająca dzieje stojącej przed laty w tym samym miejscu synagogi. Kuratorka wystawy TANCEBA zwraca się z prośbą do bielszczan o fotografie, pamiątki i wspomnienia dotyczące zburzonego budynku.

W latach 1881-1939 w miejscu obecnej Galerii Bielskiej BWA stała synagoga zniszczona przez Niemców we wrześniu 1939 roku. W latach 60. ub. wieku na jej gruzach wybudowano gmach galerii. Posunięcie to było wówczas podyktowane m.in. próbą zatarcia pamięci o pierwotnej budowli przez władze oraz w niedopuszczenia do powstania koncepcji odbudowy synagogi.

Wystawa jest swego rodzaju studium przypadku miejsca obecnej galerii sztuki współczesnej. Jej autorzy chcą przyjrzeć się zagadnieniu tworzenia tożsamości miejsca oraz roli, jaką w tym procesie odgrywa kontekst historyczny. Tytuł wystawy - TANCEBA, wywodzi się z hebrajskiego skrótu: ת.נ.צ.ב.ה [TNCBH], sentencji nagrobnej tłumaczonej jako: Niech jego/jej dusza będzie zachowana w pamięci żyjących.

Artyści uczestniczący w wystawie korzystali z historycznych materiałów źródłowych. Na ekspozycji prezentowane będą instalacje stworzone na miejscu, m.in. instalacja dźwiękowa Szymona Nowaka zatytułowana „Ruah”, która odnosi się do nieistniejących już synagog w Bielsku-Białej, Mysłowicach i Szombathely na Węgrzech. Na dachu pawilonu wystawowego pojawi się instalacja artystyczna. Wielkoformatowy napis w języku hebrajskim - czasownik oznaczający być, istnieć, stawać się - stworzy Jacek Złoczowski.

Podczas wernisażu (czwartek, 11 maja) Matthias Seitner, inżynier architekt z Wiednia, który w 2015 roku opracował rekonstrukcję synagogi w Bielsku, zaprezentuje wizualizacje 3D bielskiej synagogi. W czasie finisażu (czwartek, 22 czerwca) o synagodze opowiadać będzie dr Jacek Proszyk, a na placu obok galerii odbędzie się koncert.

Kuratorka wystawy Małgorzata Łuczyna zwraca się z prośbą do bielszczan o fotografie, zapiski, pamiątki, a w szczególności wspomnienia dotyczące bielskiej synagogi. Artystka zwraca się do osób, które widziały żydowski dom modlitwy przed zburzeniem lub też widziały ruiny synagogi, ich wykorzystanie lub pamiętają lata 60. XX wieku, gdy w miejscu tym budowano Pawilon Plastyków (kontakt tel. 33 8125861 w godz. 10.00-16.00, od poniedziałku do piątku).

bb

Foto: Małgorzata Łuczyna i Jacek Złoczowski - wizualizacja 3D