Komornik mówi Heil Hitler!


2017-09-09, 07:00  |  komentarzy (8)

Przed wojną w Białej Krakowskiej były ulice 11 Listopada i Jagiellońska. W czasie okupacji Niemcy nadali im jedną wspólną nazwę, ich patronem został Hermann Göring. Tam, pod ówczesnym numerem 104 mieszkała Frau Albine O. Nie wiemy, kim była. Sądząc po nazwisku, prawdopodobnie Polką, prawdopodobnie miała na imię po prostu Albina. W maju 1943 do jej drzwi zapukał listonosz. Przyniósł wezwanie do zapłaty. Chodziło o 35 tys. zł, które pożyczyła w bielskiej Kasie Oszczędności przed wybuchem wojny.

Od 3 września 1939, czyli od zajęcia Bielska i Białej przez Wehrmacht, Polacy byli prześladowani. Ich fabryki i zakłady przechodziły pod zarząd niemiecki, tracili domy i mieszkania. Kasa Oszczędności również przestała istnieć. Cały jej majątek zagrabiła III Rzesza. Hitlerowcom jednak było mało i postanowili wyegzekwować długi zaciągnięte w tej instytucji. Ich ściąganiem zajmował się specjalny urzędnik, czyli tzw. Treuhänder (powiernik). Miał siedzibę przy placu Chrobrego 1, który przemianowano na Adolf Hitler Platz. To od niego dostała pismo pani Albina.

Do natychmiastowej spłaty

List był polecony, datowany na 11 maja, a wysłany dzień później. Poczta działała sprawnie, więc mógł trafić do adresatki już nazajutrz, w czwartek, 13 maja. W tamtym czasie w getcie warszawskim dogorywało powstanie, ale w Bielitz-Ost, czyli w Białej, było spokojnie. Wojna toczyła się gdzieś daleko.

Treuhänder napisał, że chce 17 500 reichsmarek, co odpowiadało kwocie 35 tys. polskich złotych. To była fortuna. W 1939 wykwalifikowany robotnik zarabiał miesięcznie 95 zł, czyli równowartość około 20 ówczesnych dolarów USA. Siła nabywcza dolara była wtedy wielokrotnie wyższa niż dziś.

Kredyt hipoteczny nr 753 stał się, wraz z odsetkami liczonymi od 1 października 1940, niemal natychmiast wymagalny. Należało go spłacić do 30 czerwca tego samego roku, czyli w ciągu półtora miesiąca. Niemiecki powiernik był konkretny. W urzędowym żargonie napisał, że obowiązku spłaty trzeba dokonać niezwłocznie, a na żadne odroczenia nie ma co liczyć.

Gdy wszystko było możliwe

Pismo do pani Albiny znaleźliśmy na jednej z internetowych akcji filatelistycznych. Nie wiemy, co było dalej. Czy udało się jej uregulować dług i zatrzymała nieruchomość? Czy może u jej drzwi stanął powiernik z „Hitlerplacu” albo komornik sadowy? A może policja albo gestapo? W czasach, kiedy pisma kończono „kurtuazyjnym” zwrotem „Heil Hitler” możliwe było wszystko.

Treuhänderzy działali na wszystkich terenach okupowanych przez Niemcy. Administrowali zagrabionymi przedsiębiorstwami i majątkami, nie gardzili żadną możliwością wzbogacenia czy to siebie, czy reprezentowanego przez siebie reżimu. W Generalnej Guberni w 1940 było ich ok. 1,2 tys., a na ziemiach wcielonych do Rzeszy (czyli również w Bielsku i Białej) ogólna ich liczba w różnych okresach przekroczyła 100 tysięcy.

Pozostawiona przez nich dokumentacja jest rozproszona i znajduje się w różnych zbiorach. Akta Treuhandstelle Kattowitz ulokowane są obecnie w katowickim Archiwum Państwowym. Tysiące teczek dotyczą naszego miasta.

Marek Żuliński

Artykuł wyświetlono 5045 razy


Galeria:



Najnowsze artykuły:
2017-09-19
Pierwsza bielska stacja dla „elektryków”
Wkrótce w Bielsku-Białej uruchomiona zostanie pierwsza stacja ładowania pojazdów elektrycznych. Urządzenie należące do spółki Greenway Poland stanie na parkingu Gemini Park. Do końca roku z możliwości ładowania pojazdów będzie można skorzystać bezpłatnie.
więcej
2017-09-19
Niewykorzystana szansa doliny Krzywej
Tereny w Lipniku Górnym mogłyby stać się turystyczną atrakcją miasta. Najpierw należy je jednak odpowiednio zagospodarować. Trasa w dolinie potoku Krzywa pogodziła interesy spacerowiczów, rowerzystów i narciarzy. Ale projekt został odrzucony.
więcej
2017-09-19
Sensacyjne odkrycie na budowie - foto
Dwa fragmenty murów z XIX oraz XVII lub XVIII wieku odkryto przy przebudowie bielskiej ul. Stojałowskiego. Natrafiono na nie w rejonie budynku nr 10, gdzie rzeka Niwka wpada do Białej. Teraz na ważne pytania powinni odpowiedzieć archeolodzy.
więcej
Komentarze:


  

niezarejestrowany - 100%BB 2017-09-12 17:37
Czyli to co mówił europoseł pan Janusz Korwin Mikke, że podczas wojny długów się nie spłaca,mija się z prawdą. Jak pokazuje historia prawda jest zupełnie inna a w czasie kryzysów czy wrogich przejęć taki dług trzeba spłacić natychmiast bez żadnych rat, odroczeń, ulg czy spłaty jedynie części zaciągniętego kredytu..
Niestety reparacje dzisiaj nie są realne, Polska straciła szanse z powodu politycznych perturbacji po zakończeniu działań wojennych po 1945 roku.
A to, że Niemcom nie spadł włos z głowy jest to spowodowane tym, że w ta wojnę w ten spisek były uwikłane największe mocarstwa na świecie.
Druga nauka jest taka, że kredyty trzeba spłacać możliwie jak najszybciej. Nic i nigdy nie wiadomo jak bedzie za kilka-kilkanaście lat. A ludzie żyją zawsze nadzieją że jakoś to będzie.
niezarejestrowany - pis 2017-09-10 01:11
dlatego niech szma y oddaja co zabrali
niezarejestrowany - sprawdzijmyto 2017-09-09 19:02
A ja to odczytuję jako delikatny wtręt do toczącej się dyskusji o odszkodowaniach. Ciekawi mnie, jaka instytucja niemiecka przejęła majątek bielskiej kasy. Gdzieś te pieniądze trafiły. Może ostatecznie do Bundesbanku?
niezarejestrowany - Kubuś Puchatek 2017-09-09 15:29
Można by zrobić dział "Historia", a nie pchać jak news na pierwszą stronę....
niezarejestrowany - Bialanin 2017-09-09 13:07
Dzisiaj wnuki tego komornika skaczą na Placu Chrobrego na czarnych marszach.
niezarejestrowany - rydzol 2017-09-09 10:28
jak tak dalej pojdzie to ten plac zmieni nazwe na J.K a na znaczkach bedzie jego podobizna albo brata
niezarejestrowany - ... 2017-09-09 09:10
Wow a to news!!!
niezarejestrowany - wszedłem niezwłocznie 2017-09-09 08:47
Ale chwytliwy tytuł.
Katalog Firmy »
Turystyka
Gastronomia
Uroda i moda
Reklama, poligrafia
Usługi
Handel detaliczny i hurtowy
Budownictwo
Motoryzacja
Doradztwo, finanse, podatki
Komputery, internet
Kursy i edukacja
Nieruchomości
Śluby i wesela
Medycyna i zdrowie
Przemysł i produkcja
Wszelkie prawa zastrzeżone. MediaBielsko.pl © 2012-2014
Wykonanie: Tomasz Kwaśny      Grafika: Mateusz Godzic